|
|
|
April
Het is 4 april en nog heel vroeg in de morgen als ik
in de richting van de regen rijdt, van vliegveld
Knock terug naar Achill in het westen. De zon gaat
achter mij op en kleurt de hele omgeving roodkoper
tegen de donkergrijze achterwand van de naderende
regen. Nu zie ik heel goed hoe ver het voorjaar is.
Het rode licht valt over de takken van de bomen en
toont het prille zachtgroene blad dat
sprookjesachtig oplicht in de ochtendzon.
De
Achill Island Artists, een groep waaraan Willem
deelneemt, heeft een expositie in het Keulse
Kunsthaus Rhenania op initiatief van The Heinrich
Böll Foundation. We reizen dus naar Keulen en
slenteren in de warme zon met duizenden anderen
langs de Rijn. Hier barst het voorjaar uit haar
voegen, explodeert na een koude lange winter.
Tulpen, ribes, forsythia, narcissen en krokussen
bloeien allemaal gelijktijdig. Eenden broeden op
aangespoeld wrakhout.
Bij ons
hebben de narcissen ruim veld gemaakt voor de Blue
Bells. De tulpen schieten op en in bloei. Bij het
Monet brugje staan gele, oranje en rode te stralen
in het gras; samen hebben ze de kleur van vuur en
warmte. De kievitsbloemen trekken hun paarse rokjes
aan en hebben zich spontaan uitgezaaid. De
keizerskronen staan fier in de borders.
Maar het is vooral weer de Roze Azalea met het rode
hartje dat de aandacht trekt. De oude dame staat elk
jaar blozend van verrukking tegen de gevlochten heg
van de Grijze Tuin.
In het huisje zijn nieuwe WWOOFers aangekomen,
Damien en Sylvain komen uit het Franse Bretagne. Ik
wilde altijd al graag om het terrein heen kunnen
lopen en nu slopen de 2 jongens het oude hek van
schapengaas dat parallel aan de weg loopt. Ze
trekken de bramen en de gaspeldoorn uit op een tot
dusver ontoegankelijke strook. Het is een oude wens
van mij om een pad te hebben dat het terrein
omzoomt. Als deze klus geklaard is, gaan de jongens
verder met het heropenen van een doorloop die ik
acht jaar geleden eens heb aangelegd aan de kant van
de buurman. Nu is er een mooi romantisch pad waar je
tussen de stammen van de bomen door, de zee kunt
zien.
De paars bloeiende kroon van de sierappel kijkt uit
over de oceaan en is zichtbaar vanaf de overkant van
de baai als een sappige vlek in het groen.
Willem maakte een opstelling van de afgezaagde
beukenkronen op het veldje voor de folietunnel. Als
er op Goede Vrijdag een Meditatieve Wandeling in de
tuin wordt georganiseerd, lijken de gevlochten
takken op een reusachtige doornenkroon.
Het goudhaantje lag dood voor onze voeten toen we de
deur van de eetkamer open deden.
Het is het kleinste vogeltje dat in onze tuin woont.
Ze foerageren in de dennen en sparren. Was het uit
de lucht gevallen? Gepakt en verloren door de
sperwer? Tegen het raam gevlogen? De oogjes onder
het oranje kuifje zijn donker en open, alsof het
hartje zo snel stopte dat het de oogjes niet meer
kon sluiten. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Het water en de wind kunnen nog aardig tekeer gaan
in de baai waar nu ongeveer 14 rotganzen zwemmen. We
tellen ze regelmatig maar op een zonnige middag
knalt er een schot boven de baai en blijft daar een
tijdje oorverdovend hangen. We schieten beiden de
tuin uit en klimmen op de zeemuur, waar we met de
hand boven de ogen de onverlaat ontdekken. De
schapenhond begrijpt eerst niet goed dat hij het
water in moet om de geschoten gans te halen en
daarom duurt het tafereel langer dan de jager lief
is. We blijven als zichtbare getuigen op de muur
staan totdat de man verdwijnt. De pezige gans gaat
met de natte hond in de bak van zijn dure jeep.
Hans is er al in het eerste weekend van maart en zal
de hele maand in de cottage blijven in het kader van
een opleiding. Zijn opdracht is om “los te laten”.
Daar leent deze omgeving zich goed voor: tijd en
tempo zijn traag, aandacht, acceptatie en inspiratie
blijken vanzelfsprekend, weer en wind bepalen het
ritme van de dag.
De dingen zijn zoals ze zijn en gaan zoals ze gaan.
Op de site:
WaarBenJij.Nu | Hans gaat naar
Ierland schreef Hans zijn
verslag. Het is erg leuk om te lezen. Doen!
Ik ga
een week naar Nederland en vergelijk natuurlijk de
vorderingen van het voorjaar hier met die in onze
tuin. Nederland lijkt in de naweeën van een stevige
winter te zitten en het is nog niet echt warm. De
sneeuwklokken staan nog in bloei, de krokussen komen
er aan en de narcissen staan nog niet eens in knop.
In Ierland heb ik de eerste bossen al geplukt. Net
voor Sint Patrick’s Day ben ik terug om wat publiek
rond te leiden in de tuin op deze nationale
feestdag. In de bijna twaalf jaar dat we hier nu
wonen, is het weer nog nooit zo stralend geweest op
de 17e maart.
De sperwers zijn weer boven de tuin gesignaleerd en
ik lees in de Guardian dat we de eksternesten zouden
moeten uithalen om de zangvogelstand op peil te
houden. Het voorjaar maakt de vogeltjes
onvoorzichtig en zij lijken niet bijster onder de
indruk te zijn van de omringende gevaren.
Willem is de hele maand bezig om de Irisborder uit
te breiden. Hij maakt een terrasachtige afscheiding
tussen de vijver en de gesnoeide beuken met grote
stenen en veel grond. Verschillende Irissoorten
worden zorgvuldig uitgezet langs de rand. Er komen
stenen potten met Agapanthus tegenover de border,
zodat er ook in juli en augustus nog wat te zien is.
Mijn vriendin Will neemt veertien dagen lang de
onthoofding van de uitgebloeide narcissen op zich en
telt er meer dan 4000. Ondertussen bloeien ook de
eerste tulpen, de ribes, camelia’s en natuurlijk
forsythia: een feest van kleur, vormen en beginnend
leven.
Aan het eind van de maand wandelen Hans, Will en ik
gedrieën naar Ashleam Bay; we gaan er heen via de
berg en terug over de weg. De wereld toont een
oneindig perspectief en blauwe vergezichten over de
kliffen die oker oplichten in de zon.
Ik vraag Hans om een foto te maken van de gele
gaspeldoorn voor Lineke, want daar houdt ze zo van.
Tot dusver kwam ze hier elk jaar samen met mem maar
door hele verdrietige omstandigheden zullen beiden
er dit jaar niet zijn.
Het wordt april en er bloeien nog steeds narcissen.
Willem fotografeert 32 verschillende soorten.
|
|
|
|
|
|
Februari 2009
De witte camelia had net 2 stralende bloemen en
talloze veelbelovende in knop toen er een paar
nachtvorsten kwamen. De mooie bloemen vielen op de
grond en de knoppen leken opgelost in het niets. Het
was tot dusver steeds koud gebleven en de
gaspeldoorn die in sommige jaren vanaf oktober tot
april okergele vlekken in het landschap zet en een
tropische kokosgeur verspreidt, had er tot voor kort
nog geen zin in.
Nu flakkeren de bosjes op tussen de paarse
mediterrane boomheide bij Mulranny, als vriendin
Anne me meeneemt naar een opera in Galway. Zij rijdt
me er naar toe en weer terug. Er zijn gaten in de
wegen gevallen. Er zijn gaten in alle budgetten
gevallen. Het nieuws schreeuwt oorverdovende
boodschappen uit over de teloor gang van de
Keltische tijger. De tijger is gestorven, afgeslacht
door de hebzucht van bankmanagers en door corrupte,
ondeskundige politici.
Toen kwam Benjamin uit Toulouse. Een paar weken
eerder had ik me aangemeld bij de WWOOF. De
organisatie bestaat al heel lang en brengt
biologische boeren en tuinders in contact met jonge
mensen die wat van de wereld willen zien en meer
thuis willen raken in een andere taal. De
aangesloten boeren geven hen onderdak en eten en in
ruil helpen zij een handje mee.
“Ai oop, ai ken elp” zei Benjamin vriendelijk en een
grote kuif met zwarte krullen wuifde mee op het
knikken van z’n hoofd. We stortten ons op het
leegruimen van de Nursery. Het besluit is gevallen;
we stoppen er mee. Een aantal struiken houden we
zelf en de rest geven we ze veel mogelijk weg:
Olearia, Griselinea, Hortensia en Nitida.
Ik leer Benjamin hoe hij jonge groenblijvende
heesters tussen de wilde kers in de berm moet
planten. De kersen langs de weg zijn oud en broos en
soms wordt er ruw in om gehakt door mensen van de
Co. Counsel om het verkeer op de doorgaande weg niet
te belemmeren.
Op Valentijnsdag wordt de tuin geopend. De meisjes
van het toeristenbureau hebben bedacht dat het leuk
is om verliefde stellen in de tuin uit te nodigen.
Op het bankje bij de vijver worden
huwelijksaanzoeken gedaan en als de bruidegom op één
knie in de blubber ligt, maken zij er een leuke foto
van die in de krant komt.
Gelukkig doet Bernadette al het schrijfwerk. We
hebben haar via de meditatiegroep leren kennen. Zij
had een succesvol marketingbedrijf in Londen, maakte
daarna documentaires voor de BBC en kreeg toen de
ziekte van Lyme. Ze schrijft een wervend artikel en
het komt in alle lokale kranten. Iedereen weet er
van en spreekt er over. Helaas komt er op
Valentijnsdag echter niemand opdagen. Toch was het
een leuke publiciteitsstunt.
Het leven herneemt z’n ritme en Willem gaat rustig
verder met het kruien van 3 ton zand en grint voor
het ophogen van de paden.
De sneeuwklokken zijn nog maar amper op dreef als
ineens aan het eind van de maand de zon gaat
schijnen. Honderden narcissen komen binnen een paar
dagen uit en de krokusjes staan stralend in het
ochtendlicht.
Kraaien deinen schreeuwend op de hoogste takken van
de cipressen en buitelen door de lucht. Eksters
vliegen over, de snavel gevuld met stro en gras. Er
komt een groenling langs en er zijn soms putters in
het vogelhuis. De mezen verkennen nestkastjes.
|
|
|
|
|
|
|
De
oostenwind op nieuwjaarsdag brengt koud en zonnig weer.
Op het strand van Dugort dromt weer een kleumende meute
samen om de dapperen toe te juichen die de zegen van het
grote water over het nieuwe jaar willen afroepen. Het is
het enige evenement dat in Achill op tijd begint. De
zwemmers wachten niet op laatkomers. Ze rennen de golven
in, duiken onder, rennen er weer uit, grissen in het
voorbijgaan de handdoek uit de armen van een betrokken
toeschouwer op het strand en beginnen zich klungelig,
omslachtig en bibberend in de auto om te kleden. Daarna
zijn er bergen sandwiches en sterke hete thee met melk
en suiker in het Strandhotel. Dit hotel is een soort
Fawlty Towers. De Ierse eigenaar woont in Engeland en
komt volgens ingewijden, elke zomer een paar weken langs
om met zijn gasten te drinken en feest te vieren. Het
hotel wordt gerund door een plaatselijke vrijgezel, die
in Londen als chef in een hamburgertent heeft gewerkt.
Hij bakt nu friet met biefstuk, houdt de kamers min of
meer schoon en bedient de bar. Wij gaan liever naar
huis. We hebben op de avond er voor al feest gevierd en
zijn het nieuwe jaar zingend ingegaan.
De tuin
droomt. Het zonlicht vervaagt de kleuren, maakt
verblindende witte vlekken en enorme schaduwen. De
zwart-witte tegenstelling geeft een diepere dimensie aan
de pluizige heggen en de ronde vormen van de
boomstammen.
Onopvallend bloeit de Helleborus achter de oude
appelbomen; de bloemen zien er kwetsbaar en schoon als
pas gevallen sneeuw uit. Sneeuwklokken zijn vooral te
vinden op de oprit. Hun wit vormt juist een opvallend
contrast met het vale groen van de mossen en de duistere
schors van iepen. Er ligt mooi schoon zeewier op het wad
voor het huis. De aanhoudende oostenwind heeft het de
baai ingerold. Het zoete water van de beken dat de baai
instroomt, ligt elke ochtend bevroren op de in de vloed
achtergelaten parafernalia en ijs bedekt het zeewier
langs de kustlijn.
Het
verrukkelijke winterse weer houdt lang stand en de natte
herfstpoelen drogen eindelijk op. Dan is er ineens een
grote veenbrand op Minaun Heights, waarbij 300 acres in
vlammen opgaat. Er wordt gezegd dat een of andere idioot
de gaspeldoorn heeft aangestoken. De brandweer wordt
ondersteund door 200 vrijwilligers die geulen graven en
water spuiten. Er zijn net geen huizen afgebrand.
Een dag later begint het te hozen en de veengrond is te
droog om al het regenwater op te nemen, zodat de wegen
direct blank komen te staan en er van alles onderloopt.
De hoosbuien gaan over in de jaarlijkse januaristormen.
Arctische en Caribische luchtstromen zullen boven ons
hoofd met elkaar gaan botsen en wij dat wordt omgezet in
windkracht 10/11. Het voelt als een voorbereiding op een
overval of een beetje in oorlog zijn. Willem haalt 20
pakken briketten in huis, extra brood, melk en de krant.
De auto’s worden in een luw hoekje naast elkaar
geparkeerd. Ik pluk peterselie, rozemarijn, selderijblad
en oogst de laatste kervel. In elke ruimte van het huis
staan kaarsen en liggen de lucifers klaar.
Daarna maak ik een wandeling door de tuin. De paden
lijken dof in het donkere, grijze weer en ik schreeuw de
nog wiegende boomkruinen wakker: “Er komt storm! Houd je
haaks”.
Laten we hopen dat het helpt. |
|
|
|
|
Geschiedenis
van Bleanáskill
Garden
De schilder Alexander Williams kwam hier 90 jaar eerder,
in 1907 wonen en hij hield een dagboek bij. Een vriend van
ons heeft kopieën van dit dagboek, waarin we kunnen lezen
wat hij zoal in de tuin aanplantte en waar hij z’n stekken
en jonge boompjes haalde. Hij spreekt al over de vijver, de
Monterey Cypres en de Cordyline. Volgens een dendroloog zijn
deze bomen zeker 125 jaar oud en is het de oudste cordyline
van Ierland. Alle bewoners na Alexander hebben op de één of
andere manier hun steentje bijgedragen aan de ontwikkeling
van het terrein. Hun sporen zijn nog steeds te traceren.
Filosofie
achter het concept
Willem ontwerpt de tuin. Hij streeft een harmonische
tuin na waarin tegenstellingen een versterkend effect hebben
op elkaar, dus:
- romantisch en
gestructureerd,
- uitbundig
kleurrijk en meditatief,
- nieuw maar met
behoud van de bestaande en volgroeide tuinelementen,
- creatief en
zakelijk,
- speels en leeg,
ingekeerd,
- architectonisch
en praktisch tegelijk,
- met zowel
formele als natuurlijke gedeelten.
Doutsje heeft de
supervisie over de moes- en kruidentuinen. Deze tuinen
liggen tegen de zee aan, waar het zonnig is. Ze worden
beschermd tegen de wind door de zeemuur, het botenhuis en
een hoge wal met heggen. Het grijs van de zee wordt hier
herhaald in het vele gebruik van beton, dat de warmte
vasthoudt.
|
|
|
| | |
