Herfst 2009

In september slaat de vermoeidheid toe. Het is alsof mijn fysieke conditie parallel loopt aan die van de tuin. Er hangt een sfeer van uitputting tussen de bomen, hoewel we een echte Indian Summer hebben; een opleving na de regen in augustus. Het rustige, zonnige najaarsweer kleurt de bladeren voordat ze vallen, maar de grote verstilling treedt nog niet in. Voor Willem is het een enerverende maand, want hij zit namens Achill in de sollicitatiecommissie voor de werving van een nieuwe dominee. Bovendien gaat hij naar de Galway Clinic voor een staaroperatie aan het linkeroog. Het rechter was al eens gedaan in Nederland.  

Christine uit Duitsland is de laatste die dit jaar bij ons komt via de WWOOF. Zij en ik ruimen en sorteren meer dan duizend bloempotten. Zij en Sheila harken blad. Het wordt op grote hopen tussen de bomen gebracht. Het is teveel voor de composthopen. Ik geef zoveel mogelijk planten van eigen kweek weg om van de voorraad af te komen.
Verder staat oktober voor ons in het teken van de familie bijeenkomst die gepland is voor de herfstvakantie. Met negen logé’s is het huis vol en ons 25 jarig huwelijk wordt een groot feest.
We kunnen de kamers nog opsieren met bloemen uit eigen tuin. Vooral de éénjarigen staan nog na te gloeien. Van de vaste planten valt de stevige, manshoge Rudbeckia op met een zee van citroengele bloemen. Ook de rozen weten nooit van opgeven.

“Opruimen” is het sleutelwoord in november. We willen de oude Nissen Hut gaan renoveren.  Ze lekt als een gieter en stort langzaam maar zeker in elkaar. De herbouw moet wat hoger boven zeeniveau komen en goed geïsoleerd worden. Het is nu zaak om de werkplaats leeg te maken. We hebben al bijna dertien jaar alles wat wel bewaard zou kunnen worden maar niet direct gebruikt, hier gestald. Er komt van alles te voorschijn: kinderfietsjes, verroeste kachels, planken, gereedschap en onnoembaar veel anders. We rijden af en aan naar het stort. Willem spuit flessen antihoutworm leeg op oude houten dingen, die nu naar de zolder verhuizen. Ik schift intussen 150 kilo Nederlandstalige boeken uit de boekenkast die aan een goed doel in Nederland worden gegeven.
In het kleine schuurtje naast het botenhuis wordt een nieuwe werkplaats getimmerd. Dan vragen we voor de herbouw offertes aan bij de lokale aannemers. Ze komen allemaal een kijkje nemen, maar niemand geeft een prijs. Voorlopig gebeurt er nog niets.

In december is de werkplaats is nog steeds niet leeg, maar we gaan (met de boeken) op reis. Eerst naar vrienden in het prachtige Oxford. We genieten van het intieme stadscentrum met de vele kathedralen en universiteitsgebouwen. Elke universiteit is z’n eigen universum, gecreëerd in perfectie en exotische Britse koloniën komen volop in de tuinen en architectuur tot uitdrukking. Het is van ver naar deze wetenschapsbolwerken op het Britse eiland gebracht en trots gekoesterd. Hollanders droegen Nederland uit in hun koloniën, bouwden in exotische oorden trapgevels op grachtenpanden, maar lieten zich nooit zo zichtbaar door de kolonies in eigen land beïnvloeden.

Het wordt een wonderschone witte Kerst in Nederland. Op oudejaarsavond is er een Blauwe Maan en we beginnen hoopvol aan het nieuwe jaar als de happinez ballonnen op hun hemelreis een roze gloed achterlaten op het besneeuwde landschap.

Zomer 2009

In mei daalt een zoete geur uit de bloeiende esdoorns en van heel hoog daalt een luid geneurie van zoemende insecten als ik het brandnetelveldje wied. De eerste verse planten in het voorjaar prikken gemeen en ik schuif het elastiekje om de plastic huishandschoenen nogmaals hoog op. De brandnetels zijn onontbeerlijk voor de vlinderpopulatie. Zo nu en dan valt er een onthoofd hommellijfje uit het bladerdak voor m’n voeten.
De buurvrouw organiseert les in het bespelen van een Indiaas harmonium dat het zingen van de mantras begeleidt. De workshop is bij haar thuis. Op de slotavond besluiten de deelnemers bij ons op de slipway een proeve ten gehore te geven.
Er wordt gehoopt dat de spirituele energie de midges uit de buurt zal houden, maar het tegendeel blijkt. Ter bescherming omwikkelen de deelnemers het hoofd in sjaals. Dan klinkt hun gezang hoog in de lucht en wordt tot ver over de baai gehoord.

De ronde border is in juni een plaatje met stevige Digitalissen tussen Geum, Astrantium, Allium en Thalictrum. Op een dag komt er een mevrouw langs die de tuin wil opnemen in het programma voor een dagtoer met Bus Eirann. Vanaf dan komt er elke dinsdag een bus met toeristen langs. Ze krijgen voor half geld een rondleiding door de tuin, koffie en koek. Ook moet iedereen nodig naar de WC.
Het is deze maand prachtig zomerweer en alle borders, potplanten, moestuin en folietunnel moeten bewaterd. Het neemt bijna de hele dag in beslag. Daardoor wordt de tuin onmetelijk groot en we memoreren weer dat er toch nog eens een vijver moet komen als wateropslag. Natuurlijk zijn we dit meteen vergeten als het in juli gaat gieten van de regen.

Weer of geen weer, de bus komt elke dinsdagochtend weer langs. Soms komen er maar 10 mensen en soms zijn het er 25. Het is in juli best druk op het eiland en het huisje is gelukkig alle weken verhuurd. Het begint met een overvol eiland als de marathon wordt gelopen. Het tuinbezoek druppelt de hele dag door en ik sta tot vervelens toe de rondleiding af te draaien en zoem in op de bezoekers. Toch is het vaak bijzonder om te doen. Veel mensen hebben een verhaal en vertellen over hun leven. Soms gaat het ook nog over planten en tuinieren.
Bijna alle zondagen is er een stille omgang in de tuin, die wordt geleid door Sheila McHugh. Ze is geboren en getogen in Bullsmouth, waar curraghs liggen om de overtocht te maken van Achill naar Inishbiggle.

In augustus geef ik samen met haar een workshop. Het thema is: “Be(e) in the garden”. We hebben ons goed voorbereid, maar ik vind het moeilijk om een samenhangend programma te maken. Sheila vertrouwt in hoge mate op mijn inventiviteit en na afloop is zij erg tevreden over het resultaat. Ik veel minder. Ik wil mijn eigen aandeel goed evalueren om volgend jaar beslagen ten ijs te komen.

Treurig maar waar; voor de derde achtereenvolgende keer valt de herfst al in augustus in. De Inula Magnificat straalt als een zonnetje maar druipt van de regen. Veel planten lijden eronder en Willem vult de gaten in de border met potten pracht Dahlia’s. Ze verdoezelen het verval en trekken de aandacht met hun opvallend grote bloemen. 

April

Het is 4 april en nog heel vroeg in de morgen als ik in de richting van de regen rijdt, van vliegveld Knock terug naar Achill in het westen. De zon gaat achter mij op en kleurt de hele omgeving roodkoper tegen de donkergrijze achterwand van de naderende regen. Nu zie ik heel goed hoe ver het voorjaar is. Het rode licht valt over de takken van de bomen en toont het prille zachtgroene blad dat sprookjesachtig oplicht in de ochtendzon. 

De Achill Island Artists, een groep waaraan Willem deelneemt, heeft een expositie in het Keulse Kunsthaus Rhenania op initiatief van The Heinrich Böll Foundation. We reizen dus naar Keulen en slenteren in de warme zon met duizenden anderen langs de Rijn. Hier barst het voorjaar uit haar voegen, explodeert na een koude lange winter. Tulpen, ribes, forsythia, narcissen en krokussen bloeien allemaal gelijktijdig. Eenden broeden op aangespoeld wrakhout.

Bij ons hebben de narcissen ruim veld gemaakt voor de Blue Bells. De tulpen schieten op en in bloei. Bij het Monet brugje staan gele, oranje en rode te stralen in het gras; samen hebben ze de kleur van vuur en warmte. De kievitsbloemen trekken hun paarse rokjes aan en hebben zich spontaan uitgezaaid. De keizerskronen staan fier in de borders.
Maar het is vooral weer de Roze Azalea met het rode hartje dat de aandacht trekt. De oude dame staat elk jaar blozend van verrukking tegen de gevlochten heg van de Grijze Tuin.

In het huisje zijn nieuwe WWOOFers aangekomen, Damien en Sylvain komen uit het Franse Bretagne. Ik wilde altijd al graag om het terrein heen kunnen lopen en nu slopen de 2 jongens het oude hek van schapengaas dat parallel aan de weg loopt. Ze trekken de bramen en de gaspeldoorn uit op een tot dusver ontoegankelijke strook. Het is een oude wens van mij om een pad te hebben dat het terrein omzoomt. Als deze klus geklaard is, gaan de jongens verder met het heropenen van een doorloop die ik acht jaar geleden eens heb aangelegd aan de kant van de buurman. Nu is er een mooi romantisch pad waar je tussen de stammen van de bomen door, de zee kunt zien.
De paars bloeiende kroon van de sierappel kijkt uit over de oceaan en is zichtbaar vanaf de overkant van de baai als een sappige vlek in het groen.

Willem maakte een opstelling van de afgezaagde beukenkronen op het veldje voor de folietunnel. Als er op Goede Vrijdag een Meditatieve Wandeling in de tuin wordt georganiseerd, lijken de gevlochten takken op een reusachtige doornenkroon.

Het goudhaantje lag dood voor onze voeten toen we de deur van de eetkamer open deden.
Het is het kleinste vogeltje dat in onze tuin woont. Ze foerageren in de dennen en sparren. Was het uit de lucht gevallen? Gepakt en verloren door de sperwer? Tegen het raam gevlogen? De oogjes onder het oranje kuifje zijn donker en open, alsof het hartje zo snel stopte dat het de oogjes niet meer kon sluiten.

Het water en de wind kunnen nog aardig tekeer gaan in de baai waar nu ongeveer 14 rotganzen zwemmen. We tellen ze regelmatig maar op een zonnige middag knalt er een schot boven de baai en blijft daar een tijdje oorverdovend hangen. We schieten beiden de tuin uit en klimmen op de zeemuur, waar we met de hand boven de ogen de onverlaat ontdekken. De schapenhond begrijpt eerst niet goed dat hij het water in moet om de geschoten gans te halen en daarom duurt het tafereel langer dan de jager lief is. We blijven als zichtbare getuigen op de muur staan totdat de man verdwijnt. De pezige gans gaat met de natte hond in de bak van zijn dure jeep.

Hans is er al in het eerste weekend van maart en zal de hele maand in de cottage blijven in het kader van een opleiding. Zijn opdracht is om “los te laten”. Daar leent deze omgeving zich goed voor: tijd en tempo zijn traag, aandacht, acceptatie en inspiratie blijken vanzelfsprekend, weer en wind bepalen het ritme van de dag.
De dingen zijn zoals ze zijn en gaan zoals ze gaan.
Op de site: WaarBenJij.Nu | Hans gaat naar Ierland schreef Hans zijn verslag. Het is erg leuk om te lezen. Doen!
Ik ga een week naar Nederland en vergelijk natuurlijk de vorderingen van het voorjaar hier met die in onze tuin. Nederland lijkt in de naweeën van een stevige winter te zitten en het is nog niet echt warm. De sneeuwklokken staan nog in bloei, de krokussen komen er aan en de narcissen staan nog niet eens in knop. In Ierland heb ik de eerste bossen al geplukt. Net voor Sint Patrick’s Day ben ik terug om wat publiek rond te leiden in de tuin op deze nationale feestdag. In de bijna twaalf jaar dat we hier nu wonen, is het weer nog nooit zo stralend geweest op de 17e maart.

De sperwers zijn weer boven de tuin gesignaleerd en ik lees in de Guardian dat we de eksternesten zouden moeten uithalen om de zangvogelstand op peil te houden. Het voorjaar maakt de vogeltjes onvoorzichtig en zij lijken niet bijster onder de indruk te zijn van de omringende gevaren.
Willem is de hele maand bezig om de Irisborder uit te breiden. Hij maakt een terrasachtige afscheiding tussen de vijver en de gesnoeide beuken met grote stenen en veel grond. Verschillende Irissoorten worden zorgvuldig uitgezet langs de rand. Er komen stenen potten met Agapanthus tegenover de border, zodat er ook in juli en augustus nog wat te zien is.
Mijn vriendin Will neemt veertien dagen lang de onthoofding van de uitgebloeide narcissen op zich en telt er meer dan 4000. Ondertussen bloeien ook de eerste tulpen, de ribes, camelia’s en natuurlijk forsythia: een feest van kleur, vormen en beginnend leven.

Aan het eind van de maand wandelen Hans, Will en ik gedrieën naar Ashleam Bay; we gaan er heen via de berg en terug over de weg. De wereld toont een oneindig perspectief en blauwe vergezichten over de kliffen die oker oplichten in de zon.
Ik vraag Hans om een foto te maken van de gele gaspeldoorn voor Lineke, want daar houdt ze zo van. Tot dusver kwam ze hier elk jaar samen met mem maar door hele verdrietige omstandigheden zullen beiden er dit jaar niet zijn.
Het wordt april en er bloeien nog steeds narcissen. Willem fotografeert 32 verschillende soorten.
 

Geschiedenis van Bleanáskill Garden
De schilder Alexander Williams kwam hier 90 jaar eerder, in 1907 wonen en hij hield een dagboek bij. Een vriend van ons heeft kopieën van dit dagboek, waarin we kunnen lezen wat hij zoal in de tuin aanplantte en waar hij z’n stekken en jonge boompjes haalde. Hij spreekt al over de vijver, de Monterey Cypres en de Cordyline. Volgens een dendroloog zijn deze bomen zeker 125 jaar oud en is het de oudste cordyline van Ierland. Alle bewoners na Alexander hebben op de één of andere manier hun steentje bijgedragen aan de ontwikkeling van het terrein. Hun sporen zijn nog steeds te traceren.

Filosofie achter het concept
Willem ontwerpt de tuin. Hij streeft een harmonische tuin na waarin tegenstellingen een versterkend effect hebben op elkaar, dus:
    -     romantisch en gestructureerd,
    -     uitbundig kleurrijk en meditatief,
    -     nieuw maar met behoud van de bestaande en volgroeide tuinelementen,
    -     creatief en zakelijk,
    -     speels en leeg, ingekeerd,
    -     architectonisch en praktisch tegelijk,
    -     met zowel formele als natuurlijke gedeelten.

Doutsje heeft de supervisie over de moes- en kruidentuinen. Deze tuinen liggen tegen de zee aan, waar het zonnig is. Ze worden beschermd tegen de wind door de zeemuur, het botenhuis en een hoge wal met heggen. Het grijs van de zee wordt hier herhaald in het vele gebruik van beton, dat de warmte vasthoudt.